logo

YAŞLILIK VE HASTALIKLARI


Coşkun Özdemir
prof.coskunozdemir@gmail.com

coskun-ozdemir-yazar

Gelişmiş ülkelerde yaşlıların sayısı ve genel nüfusa oranı artıyor. Yaşam beklentisinin artışı kuşkusuz ülkemizde de yaşanmakta. Bu nedenle yaşlılık ve hastalıkları sağlık açısından sosyal yardım açısından önem kazanıyor..1970 başlarında Amerika’nın çok ünlü, koridorlarında bile bilim konuşulan ünlü bir hastanesinde hastalıkların patolojisi ile ilgili bilgilerle karşılaşmıştım. Bu bizim zayıf tarafımızdı. Kaybettiğimiz hastalarda kolay kolay nekropsi çalışmaları yapamıyorduk. Bu hastanede haftanın bir günü brain cuting (beyin kesme) toplantıları yapılıyordu. Orada çok şey öğrendim.

Biz yurdumuzda yaşlı insanlarda ilerleyici bellek , dikkat , davranış kusurları gördüğümüzde serebroskleroz gibi bir tanı düşünürdük ( beyinde damar sertliği). Presenil demanslar (bunama) vardı bir de senil (yaşlılığa bağlı) demans..Bu yanılgılar uzun sürmedi. Serberoskleroz diye bir şey olmadığını öğrendik. Senil demans dediklerimiz aslında Alzheimerdi.. Bizim gençliğimizin Gilda filminin ünlü yıldızı Rita Haywort’un 60’lı yaşlarda Alzheimer olduğunu öğrenmiş üzülmüştük..Bostonda bulunduğum yıllarda araştırmacılar, Kore’de 20’li yaşlarda ölen genç askerlerde daha o yaşlarda damarlarda bozukluğun saptandığını bildiriyorlardı.Bu ateroskleroz (damar sertliği) yıllar içinde bazı insanlarda daha çabuk, bazılarında daha yavaş ilerliyor ve ileri yaşlarda kalpte infarktüse ve beyindeki tıkanmalarla felçlere sebep oluyordu. Bunlar çoğunlukla akut vakalardı ama yılların birikimi ile oluşuyordu. Tansiyon yüksekliği, diyabet, sigara ve kolesterol başlıca risk faktörleri idi. Tabii bunlara kilo fazlalığı ile hareket ve egzersiz yetersizliğini eklemek lazım. Tansiyonun önemini sık sık tekrarlıyorum, çünkü bunu umursamayan hem de iyi okur yazar çok insana rastlıyorum. Kırmızı şarabın koruyucu olduğu Fransa’da diğer Avrupa ülkelerinden daha az damar hastalığı görülmesi ile kanıtlanıyor. Beslenme için Akdeniz tarzı diye tanımladığımız bol sebze, yeşillik, domatesli, meyveli balıklı bir yeme içmeyi ve antioksidanları tercih etmek çok yerinde olur..Damar sertliği ancak sık tekrarlayan multi infarktlar ve bir de beyin beyaz cevherinin hastalığında demansa yol açabiliyor. Bunama vakalarının büyük çoğunluğu Alzheimerdir. 65-70 yaşlarında % 5 olasılık var. Bu 80 üzeri yaşlarda %25′ e 90 üstünde %50′ ye çıkıyor. Damar sertliği için saydığım risk faktörleri bu üzücü hastalık için de geçerli.  Düşük eğitimin arttırdığı zihinsel ve bedensel aktivitenin önleyici olduğu son araştırmalarla destekleniyor. Düşük basınçlı hidrosefali, hipotiroidi, B12 yetersizliği gibi demansa yol açan nedenler var. Bu ayırt edici tanılar ancak deneyimli uzman hekimlerin yardımı ile yapılabilir. Yazık ki tedavi konusunda söylenecek fazla söz yok. Kök hücre henüz bir umut..İyi bir bakımı gerektiren ve yıllar süren ilerleyici bir hastalık. Kadınlarda erkeklerden biraz daha fazla.

Yaşlılığın iki önemli hastalığından bahsettim. Bunun dışında elbette kadınlarda rahim, meme, over tümörleri, erkekte prostat, özellikle sigara tiryakilerinde, her iki cinste akciğer tümörleri ve kolon kanseri ve elbette romatizmal hastalıklar ve çeşitli immünolojik ve kan hastalıkları var.

Bu yazıyı William E. Gladsto’nun şu yaşlılık tanımları ile bitireceğim:

”İnsan kendine güveni derecesinde genç korkuları derecesinde yaşlıdır. Ümitlerini ve güzelliği görme yeteneğini korudukça gençtir. Hiç kimse fazla yaşamış olmakla ihtiyarlamaz. İnsanları ihtiyarlatan ideallerinin gömülmesidir.”

https://profcoskunozdemir.wordpress.com/2015/01/08/yaslilik-ve-hastaliklari/

Etiketler: » » » » »
Share
1043 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

#

YAŞLILIK VE HASTALIKLARI” için 1 yorum

  1. recep : diyor ki:

    YAŞLILIK VE HASTALIKLARI
    AYRINTI MAKALEDE, TIKLAYINIZ
    https://www.itvhaber.com/?p=101770
    #Yaşlılık #YaşlılıkHastalıkları #CoşkunÖzdemir #Alzheimer #serebroskleroz

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • İBB Tahsisli Saha Yurt Oluyor, Sırada Hangi Saha Var?

    15 Haziran 2019 Yazarlar

    Yüzlerce Ataşehirli gencin spor yaptığı, amatör sporcuların kullanabildiği az sayıda sahalardan biri daha gençlerin spor yapabildikleri yerler arasından çıkıyor. Recep Kenan/itvhaber.com Mahalle aralarında çok sayıda olan uluslar arası ünü yakalayan sporcuların bir çoğunun kaynağı olan arsa ve bahçeler bir bir yok oldu. Bir elin parmaklarını bile bulmayan sayıda kalan az sayıda spor alanları da bir bir amatör sporun kullanımından alınıyor. 1990'lı yıllardan bu güne İstanbul Site Spor'un kullanımında olan amatör spora hizmet veren spor ...
  • OTOPARK MI, CADDE PARK MI/SOKAKPARK MI?

    09 Haziran 2019 Yazarlar

    Otopark, kelime anlamıyla insanların otomobillerini vb. her türlü araçlarını kullanmadıkları zaman koydukları güvenli alanlardır. Park yerleridir. Bu güvenli alanlar, kimi yerlerde kişiler, kimi yerlerde ise kamu kurumları ve kuruluşları tarafından yapılır ve işletilir. Yıllar öncesinde bu park alanları çeşitli gayri resmi güç odakları aracılığıyla işletilirdi. Çok da sorunlar ve olaylar yaşanırdı. Yer işgali yüzünden çıkan olaylarda birçok insan yaşamını da kaybetmişti. Gerçi şimdide otoparkların ne kadar güvenli oldukları da ayrıca bir tar...
  • Noktalı virgül…

    31 Mayıs 2019 Yazarlar

    Elim kolum kalkmıyor, kolum kanadım kırılmış gibi... Ne yapacağımı, ne düşüneceğimi kestiremiyorum. Bildiğim tek şey var, o da çok üzgünüm. O duysaydı hemen öfkelenirdi ve derdi ki "Üzülmenin azı çoğu olmaz... üzülmek tekdir..." Ben de hemen karşı çıkardım "Fakat ben her şeye aynı oranda üzülmüyorum ki!" Ama artık o yok ve ben ona çok üzülüyorum. Gerçi bir yıla yakın zamandır da yok sayılırdı. Çünkü yoğun bakımda hastanede idi... Duayen gazeteci-yazar... hemşehrim, ağabeyim, Türkçe'nin efendisi, köşedaşım, bana Türkçeyi  iyi kullanmayı...
  • Noktal Virgül…

    30 Mayıs 2019 Yazarlar

    Elim kolum kalkmıyor, kolum kanadım kırılmış gibi... Ne yapacağımı, ne düşüneceğimi kestiremiyorum. Bildiğim tek şey var, o da çok üzgünüm. O duysaydı hemen öfkelenirdi ve derdi ki "Üzülmenin azı çoğu olmaz... Üzülmek tekdir... "Ben de hemen karşı çıkardım "Fakat ben her şeye aynı oranda üzülmüyorum ki!" Ama artık o yok ve ben ona çok üzülüyorum. Gerçi bir yıla yakın zamandır da yok sayılırdı. Çünkü yoğun bakımda hastanede idi... Duayen gazeteci-yazar... hemşehrim, ağabeyim, Türkçe'nin efendisi, köşedaşım, bana Türkçeyi iyi kullanmayı,...